REW Ölçüm Analizi

Zorunlu değil, ama önerilir: ölçümleri REW'de aşağıdaki gibi adlandırırsanız rapor her hoparlörü ve subwoofer'ı doğru tanır, hata riski azalır. Büyük-küçük harf ve Türkçe karşılıkları (Sol, Sağ, Merkez…) da olur; ada tarih ya da not eklemek sorun değildir.

Hepsi tek .mdat dosyasında: aşağıdaki ölçümlerin hepsini REW’de aynı oturumda alın, her birini adıyla kaydedin ve File → Save all measurements ile tek dosya olarak yükleyin. Ayrı ayrı dosya yüklemeyin: rapor ölçümleri birbirleriyle karşılaştırarak (ör. L, Sub ve L+Sub) uyum, gecikme ve önce/sonra sonuçlarını çıkarır; tek dosya tek hak kullanır.

REW’de doğru kayıt ayarları

• Ölçüm uzunluğu: Measure penceresinde Length 256k (tercihen 512k), tarama 10 Hz–24 kHz. Kayıtta odanın sesi tamamen sönmeli: yankı süresi ve bas çınlaması için dürtü yanıtı en az ≈1 saniye olmalı. Kısa ölçümde (ör. 0,3 s) yankı süresi hesaplanamaz.
• Zamanlama: Preferences → Analysis → “Use acoustic timing reference” açık, referans hep aynı hoparlör (ör. sol). Bu olmadan kanallar arası gecikme, mesafe ve faz bulguları verilemez.
• Kalibrasyon: mikrofonun seri numarasına ait dosya yüklü olsun (mikrofon tavana bakıyorsa 90° dosyası).
• Seviye: REW giriş seviyesi tepe ≈ −12 dBFS; kırpılma uyarısı çıkmasın. Ölçüm sırasında oda sessiz olsun.
• Kaydetme: File → Save all measurements (.mdat). Dışa aktarılmış txt/wav ya da toplama (A+B) ölçümleri ham ölçümün yerini tutmaz.
• Audyssey verisi: MultEQ Editor (.ady) her kanal için yalnız ≈0,34 saniyelik dürtü yanıtı saklar ve zamanlama tutmaz; bu yüzden Audyssey’den aktarılan ölçümlerde yankı süresi ve gecikme verilemez (kayıtla düzeltilemez). Sitemizin telefon/bilgisayar ölçümünde bu sınır yoktur.

Hangi ölçüm olursa rapor ne verir?

Yalnız dinleme noktasında sol ve sağ ölçüm bile ayrıntılı rapor için yeterlidir. Eklediğiniz her ölçüm yeni bir sonuç açar ya da var olanı daha güvenilir yapar.

Stereo + subwoofer: uyumu ölçmek için sıra

1. Mikrofonu dinleme noktasına sabitleyin ve ölçümler bitene kadar oynatmayın. REW'de akustik zamanlama referansını açın (hep aynı hoparlör, ör. sol).
2. Subwoofer'ı elektrikten kapatın. Sol hoparlörü ölçün → L. Sonra sağı → R.
3. Subwoofer'ı açın, hoparlörlerin sesini kesin (güç amfisini kapatın ya da hoparlör kablosunu çıkarın) ve subwoofer'ı tek başına ölçün → Sub.
4. Hepsini açın ve aynı ayarlarla sol kanalı ölçün → L+Sub, sonra sağ → R+Sub.
5. Hepsini tek .mdat dosyasında kaydedip yükleyin. Rapor; hoparlörün temiz inebildiği en düşük frekansı, subwoofer'la geçiş bölgesindeki uyumu (birbirini destekliyor mu, söndürüyor mu), önerilen gecikme/faz ve geçiş frekansını verir.

Birden fazla subwoofer

1. Her subwoofer'ı diğerleri kapalıyken ayrı ölçün → Sub 1, Sub 2…
2. Subwoofer'ları birlikte ölçün → Sub 1+2.
3. Hoparlörle birlikte ölçün → L+Sub 1+2, R+Sub 1+2.
4. Bunları diğer ölçümlerle aynı .mdat dosyasına kaydedin.

Odasız (oda etkisinden arındırılmış) sonuç: 1 m ve yakın alan ölçümü

Rapor, her hoparlörün odadan arındırılmış eğrisini dinleme noktası ölçümünden kendiliğinden çıkarır. Bu yakın bir tahmindir, tavsiye niteliğindedir: mikrofon hoparlöre uzak olduğundan yansımasız süre kısadır, yalnız belirli bir frekansın üstünde (genellikle 500 Hz–2 kHz) geçerlidir ve hoparlörün önündeki sehpa, konsol gibi yüzeylerin izleri ayrılamaz. Hoparlörün gerçek yanıtı için 1 m ölçümü yapın:

1. Hoparlörün önünü boşaltın; mümkünse hoparlörü odanın ortasına doğru çekin.
2. Mikrofonu tiz hizasında, hoparlörün tam karşısına, ön yüzeyden 1 m uzağa koyun; tabandan, tavandan ve duvarlardan olabildiğince uzak olsun. Mikrofon sehpasının kollarını hoparlöre doğru değil, yana/arkaya bakacak şekilde kurun.
3. Normal ölçüm seviyesinde ölçün → L 1m, R 1m, C 1m ve dinleme noktası ölçümleriyle aynı .mdat dosyasına ekleyin. Bu ölçümler seviye, varış ve yankı hesaplarına girmez; yalnız odasız eğri için kullanılır.

Bas bölgesinde ve subwoofer'larda odasız sonuç yalnızca yakın alan ölçümüyle verilebilir; bu ölçüm olmadan verilemez.

1. Ölçüm seviyesini 15–20 dB kısın (yakın alanda ses çok yüksektir, mikrofon kırpabilir).
2. Mikrofonu sürücünün (woofer ya da subwoofer konisi) tam ortasına, 1–2 cm mesafeye, koniye dik tutun → Sub NF, L NF.
3. Bas refleks portu varsa mikrofonu port ağzının ortasına koyup ayrıca ölçün → Sub Port NF.
4. Bu ölçümleri dinleme noktası ölçümleriyle aynı .mdat dosyasına ekleyin. Rapor subwoofer'ın gerçek alt sınırını, distorsiyonunu ve odanın hangi frekansları ne kadar yükseltip düşürdüğünü gösterir.

Ev sineması

1. Her kanalı işlemci (receiver) üzerinden ölçün ve kanal koduyla adlandırın: L, C, R, SL, SR, BL, BR, TFL… Subwoofer/LFE kanalı → Sub (ya da LFE).
2. İşlemcide hoparlörler “small” (bas yönetimi açık) ise bir kanalı ölçtüğünüzde subwoofer da çalar; bu ölçümü L+Sub gibi adlandırın. Hoparlörün tek başına davranışı için subwoofer kapalıyken ayrıca ölçün → L.
3. Ölçüm sırasında işlemcinin ayarları (mesafe, seviye, oda düzeltmesi) açıksa formdaki ilgili soruyu işaretleyin.